Wat is asbest?

Wat is asbest nu precies? Op deze pagina leest u alles over dit materiaal. Welke soorten en structuren zijn er en waarvoor werd het gebruikt? Tot 1994 werd asbest in de bouw veel toegepast. Niet wetende dat jaren later bekend zou worden dat asbest schadelijk is voor de gezondheid.

Asbest is een natuurproduct

Wat veel mensen niet weten is dat asbest een natuurproduct is. Asbest is namelijk een verzamelnaam voor een aantal natuur gevormde mineralen. Deze mineralen zijn opgebouwd uit microscopisch kleine, naaldachtige vezels. Asbestvezels zijn niet zichtbaar met het blote oog.

Twee hoofdgroepen asbest

Er zijn twee groepen asbest te onderscheiden, namelijk serpetijn en amfibool. Deze twee asbestsoorten onderscheiden zich door samenstelling, structuur en vorm. 

Serpentijn asbest

Serpentijn asbest heeft een gekrulde, holle vezel bestaat uit dunne laagjes en is flexibel. Witte asbest, ook wel chrysotiel genoemd, is de belangrijkste soort asbest van de serpetijn groep. Zo’n 84% van alle asbesttoepassingen bevatten serpentijnvezels. Asbest uit de serpentijngroep dringt minder ver door in de longen dan amfibool asbest.

Ambifool asbest

Ambifool asbest is naaldvormig, niet hol en minder flexibel. Ze komen voor in bundels. De amfibool groep bevat onder andere amosiet (bruin asbest). Dit komt voor in ongeveer 4% van de toepassingen in Nederland.
Crocidoliet (blauw asbest) in ongeveer 12%. 
Ambifoolvezels kunnen verder doordringen in de longen en niet afgebroken worden.

Verschillende asbest soorten

Er zijn in totaal 6 verschillende soorten asbest. Het zijn 6 verschillende mineralen waarvan het mineraal Chrysotiel verreweg de meest  toegepaste vorm is. Ieder mineraal heeft haar eigen kleur, namelijk wit, blauw, groen, grijs, geel en bruin. Hieronder de 6 verschillende asbestsoorten op een rij.

  • Chrysotiel (witte asbest)
  • Amosiet (bruine asbest)
  • Crocidoliet (blauwe asbest)
  • Tremoliet (grijze asbest)
  • Actinoliet (groene asbest)
  • Anthophylliet (gele asbest)

De geschiedenis van asbest

Asbest wordt al plusminus 5000 jaar gebruikt, maar won pas echt populariteit in 1870 tijdens de industriële revolutie. Toen werd ontdekt dat asbest zowel isolerende als brandwerende eigenschappen heeft.

Het einde van asbest

Pas na vele duizenden jaren van gebruik  werd rond 1931 duidelijk dat asbest schadelijk voor de gezondheid kan zijn. Toch duurde het nog tientallen jaren tot het gebruik van asbest in 1994 verboden werd.

Betekenis asbest

Asbest is afgeleid van het Griekse woord ‘asbestos’ en betekent onverwoestbaar. Ook in de Romeinse tijd werd  ‘asbestirum’ gebruikt. Dit was een onverbrandbaar linnen, vervaardigd uit vezels van stenen. 

Meest gevaarlijke asbest soort

Alle soorten asbest nemen gezondheidsrisico’s met zich mee. Wel zijn er gradaties. De ambifool groep is de meest gevaarlijke vorm. De ambifolen crocidoliet (blauw) en amosiet (bruin) zijn twee zeer gevaarlijke vormen van asbest. 

Blauw asbest is het meest schadelijk voor de gezondheid. De rechte, harde vezels kunnen niet door het immuunsysteem worden afgebroken, waardoor ze door het lichaam gaan zwerven en schade gaan aanrichten. Witte asbest is minder schadelijk, 

Wilt u meer weten over de gevaren van asbest op de gezondheid? Lees dan het artikel ‘Is asbest gevaarlijk?’.

Ambifool gevaarlijke asbest soort

De structuur van asbest

Asbest is opgebouwd uit vezels, maar toch is deze vezelachtige structuur vaak moeilijk te zien. Dit komt doordat de asbest vaak verwerkt is in andere materialen. Deze materialen kunnen allerlei verschillende structureren hebben, waardoor de asbest niet te herkennen is. 

Wat is hechtgebonden asbest?

Bij hechtgebonden asbest zijn de asbestvezels stevig in een draagmateriaal verankerd. Ze zijn zodanig gebonden aan het bindmiddel, dat ze niet los kunnen komen (onder normale omstandigheden). Omdat er vrijwel geen losse vezels zijn, is het risico op de gezondheid beperkt. Maar door verwering van de materialen kan de verwerkte asbest steeds minder hecht worden en dus gevaarlijker. Hechtgebonden asbest is voornamelijk chrysotiel en soms crocidoliet.

Wat is niet-hechtgebonden asbest?

We spreken van niet-hechtgebonden asbest (ook wel losgebonden genoemd) als de vezels niet of slecht gebonden zijn aan een bindmiddel. Daardoor kunnen makkelijk vezels loskomen en dit neemt grote gezondheidsrisico’s met zich mee. Het gaat bij losgebonden asbest vaak om toepassingen die geperst, gesponnen of gespoten zijn. In de meeste gevallen zal het chrysotiel, crocidoliet of amosiet betreffen.

Hulp nodig?

Twijfelt u of er sprake is van asbest in uw woning of bedrijfpand? Neem dan contact op met JongDijk. 

Als wij het vermoeden hebben dat het om asbesthoudende materialen gaat, dan is ons advies om door een gecertificeerd bedrijf een asbestinventarisatie te laten doen.

Hechtgebonden of niet-hechtgebonden asbest laten verwijderen?

JongDijk Asbestsanering B.V. is gespecialiseerd in het verwijderen van zowel hechtgebonden als niet-hechtgebonden asbest.

Gebruik van asbest

Vanaf 1945 tot midden jaren tachtig werd asbest veel gebruikt in gebouwen, woningen en installaties. Asbest werd vooral gebruikt vanwege bepaalde nuttige eigenschappen. Asbest is namelijk sterk, slijtvast, isolerend, brandwerend en bovendien relatief goedkoop.

Asbest toepassingen in de bouw

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Asbesthoudende materialen in huizen

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Asbesttoepassingen op een rij

Hieronder staan de meest voorkomende asbesttoepassingen op een rij. 

Asbestcement

Altijd een grijze kleur, ongeveer 5 mm dik. Meestal geschroefd of geklemd, soms losstaand (bloembakken). Dit is de meest gebruikte toepassing en het bestaat uit cement, gemixt met asbestvezels.


Samenstelling:
baldjfad

Asbestgehalte: 10-15% chrysotiel, soms met 2-5% crocidoliet

Toepassing

Asbest board

 Gele tot zeer lichtbruine kleur, ongeveer 4 mm dik.

 



Samenstelling:
baldjfad

Asbestgehalte: 2-5% chrysotiel of 10-15% chrysotiel + 2-5% crocidoliet

Toepassing

Asbestkoord

Asbestkoord bestaat altijd voor 100% uit chrysotielvezels; omdat de vezels zijn geweven bevat koord geen bindmiddel. Asbestdoek bestaat eveneens uit aan elkaar geweven vezels en valt hier dus ook onder.

Samenstelling: baldjfad

Asbestgehalte: 60-100% chrysotiel

Toepassing

Leidingisolatie

Er bestaan grofweg twee typen; amosiethoudende leidingisolatie welke met de hand werd aangebracht en voorgevormde calciumblokken die meestal chrysotiel bevatten. De eerste toepassing komt vaak voor in keukens, de tweede werd veel gebruikt bij industriële heetwaterleidingen. Leidingisolatie is vrijwel altijd losgebonden.

Samenstelling: baldjfad

Asbestgehalte: 15-30% chrysotiel of 2-5% chrysotiel + 15-30% amosiet

Toepassing

Vinylzeil

De van motieven voorziene bovenste (vinyl)laag bevat geen asbest, alleen de viltachtige onderste laag. Deze is ongeveer 1 mm dik en heeft een lichtgele kleur.

Samenstelling: baldjfad

Asbestgehalte: 15-30% chrysotiel of 30-60% chrysotiel

Toepassing

Spuitasbest

Brandwerend en warmte-isolerend. Zeer losgebonden, het bindmiddel is in de loop der tijd vaak volledig vergaan. Spuitasbest is hierdoor zeer kwetsbaar en onoordeelkundige verwijdering leidt tot een grote vezelemissie. Kan bestaan uit verschillende soorten asbest.

Samenstelling: baldjfad

Asbestgehalte: 30-60% amosiet of 30-60% crocidoliet of (soms) 2-5% actinoliet

Toepassing

Imitatiemarmer

Meestal zwart tot donkergrijs van kleur, dikte is variabel.

Samenstelling: baldjfad

Asbestgehalte: 5-10 of 10-15% chrysotiel

Toepassing

Afdichtingspasta's

Kan verschillende kleuren hebben, vaak groen, grijs of bruin, soms zwart. Deze toepassing kan overal in gebouwen worden gevonden.

Samenstelling: baldjfad

Asbestgehalte: meestal 2-5% chrysotiel, tremoliet, actonoliet of actinoliet

Toepassing

Bitumen

Altijd zwart van kleur, bestaat voornamelijk uit teer en een lage concentratie asbest. Het is veel gebruikt als lijmmiddel voor (asbesthoudende) colovinyltegels.

Samenstelling: baldjfad

Asbestgehalte: 1,2% chrysotiel of 2-5% chrysotiel

Toepassing

Bakeliet

In bakeliet, een van de eerste kunststoffen, werd soms asbest gemengd om de slijtvastbaarheid en het isolatievermogen te vergroten.

Samenstelling: baldjfad

Asbestgehalte: 5-10% chrysotiel

Toepassing

Remvoeringen

Zeer hard materiaal, in autogarages waar het stof van de remschijven met perslucht werd weggespoten kwamen hierdoor echter grote hoeveelheden vezels vrij.

Samenstelling: baldjfad

Asbestgehalte: 2-5 tot 15-30% chrysotiel

Toepassing

Meer lezen over asbest?

Asbest laten verwijderen?

asbestsanering-bedrijfspand

Asbest verwijderen vereist een deskundige aanpak. Vanwege gezondheidsrisico’s is het verstandig om asbest niet zelf te verwijderen.

Hoe herkent u asbest?

Jongdijk Asbestsanering

Asbestvezels zijn met het blote oog niet zichtbaar en kun je daardoor alleen met een microscoop herkennen. Maar hoe kun je asbest dan wel herkennen?

Is asbest gevaarlijk?

asbestinventarisatie

Hoewel de gevaren van asbest behoorlijk duidelijk zijn, zijn er toch genoeg mensen die de gevaren van asbest overdreven vinden. Is dit terecht?